powrót
Myers-Briggs i teoria Carla Junga
Czuję, że kwestionariusz osobowości MBTI (Myers-Briggs) jest dobrze kojarzony przez dużą ilość ludzi. Jest to system pseudonaukowy (nieprzyjęty oficjalnie w psychologii) składający się z 16 typów o czterech literach np. INFP, ESFJ, INTJ. Jeśli jednak nie kojarzysz tego systemu, postaram się jakoś to wytłumaczyć dla każdego.
Sam system MBTI jest skróconą i nieco zmodyfikowaną teorią o funkcjach poznawczych Carla Junga, więc aby zrozumieć to pierwsze, będę na początku musiał skupić się na tej teorii.
Według obu teorii to, na jakiej podstawie człowiek poznaje świat i podejmuje decyzje przekłada się na jego osobowość. Chcę zaznaczyć, że samo pojęcie osobowości nie jest szczególnie dokładnie skonstruowane, więc mówiąc o "osobowości" w głowie mam taki sam koncept jak zapewne każdy przeciętny człowiek.
Funkcje Junga
Streszczając, funkcje poznawcze Junga dzielą się na cztery kategorie, które dalej można podzielić na funkcje "introwertyczne" i ekstrawertyczne". A te cztery kategorie to
czucie (F),
myślenie (T),
intuicja (N)
poznanie (S).
Idąc tą myślą, te kategorie dzielą się na:
ekstrawertyczne czucie (Fe),
introwertyczne myślenie (Ti),
ekstrawertyczne myslenie (Te)
introwertyczna intuicja (Ni)
ekstrawertyczna intuicja (Ne)
introwertyczne poznanie (Si)
ekstrawertyczne poznanie (Se)
Sam koncept introwersji i ekstrawersji nieco mija się z tym, z czym głównie się on kojarzy. W teorii Junga nie oznaczałby bynajmniej preferencji życia społecznego, a sposób przetwarzania informacji ze świata.
Ekstrawertyczne funkcje poznawcze skupiają się na obiektywnym wglądzie na informację, reagują i szybko adaptują się ze światem zewnętrznym.
Introwertyczne funkcje działają w charakterze subiektywnym. Przyjmują postawę bardziej analityczną i przyrównują informacje do osobistej wartości i opinii. Dla przykładu korzystając z introwertycznego czucia (Fi) człowiek podejmuje decyzje na bazie swoich wartości i własnych uczuć w stosunku do obiektu. W kontraście korzystając z ekstrawertycznego czucia (Fe) decyzje opierane są na uczuciach *innych* istot, które go otaczają, w praktyce często negując swoje własne wartości.
Według Junga człowiek używa każdej z ośmiu funkcji poznawczej tj. Fi, Fe, Ti, Te, Ni, Ne, Si, Se. Jednak te, które są "naturalnie" preferowane przez człowieka, to własnie te, które składają się na jego osobowość. Chociaż sama "naturalność" tendencji zachowawczych jest przez wielu kwestionowana i jej egzystencja nie ma poparcia naukowego.
Chciałbym opisać jak działa każda z funkcji, ale byłoby to naprawdę sporo tekstu, więc pod spodem można rozwinąć i poczytać, ale w tym momencie nie jest to potrzebne do zrozumienia działania systemu.
Krótkie wyjaśnienie funkcji poznawczych
O funkcjach uczę się już drugi rok i nadal do końca nie rozgryzłem ich wszystkich. Postaram się jednak opisać je bardzo ogólnie.
Funkcja czucia (Fi i Fe)
Sama funkcja czucia skupia się na emocjach i wartościach.
Introwertyczne czucie (Fi)
Używając tej funkcji człowiek analizuje sytuacje przez własne wartości. Decyzje podjęte przez tą funkcje mogą nie wydawać się logiczne, ale dla osoby dają poczucie zgodności ze sobą samym.
Ekstrawertyczne czucie (Fe)
Funkcja skupia się na uczuciach innych. Decyzje podejmowane są w kierunku społecznej harmonii i kolektywnych wartości.
Funkcja myślenia (Ti i Te)
Odnosi się do przetwarzania sytuacji poprzez logikę i obiektywne fakty.
Introwertyczne myślenie (Ti)
Podchodzi do informacji analitycznie. Próbuje zrozumieć działanie obiektu i zaaplikować do niego definicję.
Ekstrawertyczne myślenie (Te)
Skupia się na efektywności działania. Stara się zauważyć logicznie najlepszy sposób do osiągnięcia zamierzonego celu i rozważyć, w jaki sposób może najskuteczniej użyć danego obiektu.
Funkcja intuicji (Ni i Ne)
Funkcja skupia się na abstrakcyjnych konceptach. Na czymś, czego konkretnie nie widać, ale co można sobie dopowiedzieć lub wyobrazić.
Introwertyczna intuicja (Ni)
Pozwala wyobrazić sobie, czym obiekt mógłby być. Dopowiada sobie scenariusze do danej sytuacji i ogólny jej obraz. Często zadaje pytanie „co by było gdyby” lub „co mogłoby się stać”.
Ekstrawertyczna intuicja (Ne)
Szuka w obiekcie znaczenia i połączeń z innymi konceptami. Jest w pewnym sensie ciągłą burzą pomysłów. Zastanawia się nad interpretacją otaczających obiektów i co mogą one przypominać.
Funkcja poznania (Si i Se)
Doświadcza świata poprzez zmysły. Skupia się na przeżyciach, odczuciach w ciele i tym, co realne.
Introwertyczne poznanie (Si)
Dopasowuje informacje do przeżytych już sytuacji. Robi połączenie między przeszłością, a teraźniejszością. Podejmuje decyzje na podstawie, tego, czy podobne sytuacje z przeszłości były tego warte.
Ekstrawertyczne poznanie (Se)
Skupia się na obecnych doznaniach i przeżyciach. Aktywnie zauważa zmiany w środowisku, a w swojej analizie wytęża zmysły i próbuje fizycznie poczuć obiekt lub sytuacje.
MBTI
Teraz wracając do systemu MBTI mogę wytłumaczyć, jak wykorzystuje on tę Jungowską teorię. Każdy typ MBTI składa się z czterech liter. Jest to:
1. introwersja/ekstrawersja (I/E)
2. poznanie/intuicja (S/N)
3. myslenie/czucie (T/F)
4. osądzanie/obserwacja (J/P)
A o tym, które z liter przypada na dany typ decydują funkcje poznawcze. Każdy z 16stu typów ma zestaw czterech funkcji poznawczych, z czego dwie pierwsze są najbardziej dominujące i własnie one ustalają cztery literki w typie MBTI.
Dajmy na to, zestaw funkcji może wyglądać tak: (Se, Fi, Te, Ni) jest to typ ESFP (mój).
Funkcje muszą być naprzemiennie ekstrawertyczne i introwertyczne, a dwie pierwsze muszą składać się z zestawu (myślenie albo czucie) i (intuicja albo poznanie). Mam na myśli to, że w pierwszych dwóch funkcjach nie może być np. zarazem myślenia i czucia. Musi być na jednej pozycji albo myślenie albo czucie i na innej pozycji albo intuicja albo poznanie. Trzecia i czwarta pozycja szczerze nie jest bardzo ważna do zrozumienia w tym momencie, bo nie przekłada się na literki w typach MBTI.
Na pierwszej pozycji może być jakakolwiek z ośmiu funkcji Junga, poparta drugą funkcją. Np ktoś może mieć dominującą funkcję Fi (introwertyczne czucie) które łączy się dalej albo z Se albo z Ne. Ponieważ dominująca funkcja Fi jest introwertyczna, typ MBTI będzie introwertyczny (I) i uczuciowy (F), potem druga funkcja określa, czy jest to typ intuicyjny (N), czy poznawczy (S). Np. (Fi, Ne) odpowiadałoby typowi INFP.
N - intuicyjny od drugiego Ne
F- uczuciowy od Fi
P - to wytłumaczę później, bo jest skomplikowane.
Dominujące Fi może też się łączyć nie z Ne, a z Se (Fi, Se) Byłby to więc typ ISFP, a nie INFP.
Na końcu będzie lista wszystkich typów MBTI i jaki zestaw funkcji im przypada.
Dla pewności dam jeszcze jeden przykład. Ktoś ma dominującą funkcję Ne (ekstrawertyczna intuicja), która będzie łączyć się albo z Ti, albo z Fi. Jeśli będzie to zestaw z Ti (Ne, Ti), jest to typ ENTP, a z Fi (Ne, Fi) będzie typem ENFP.
Można łatwo zauważyć, że jeśli (Fi, Ne) to INFP, wtenczas zamienione miejscami (Ne, Fi) to ENFP, czyli po prostu ekstrawertyczny odpowiednik INFP.
Uff, trochę to obszerny materiał, co? Na szczęście to jeszcze nie koniec!
O co chodzi z czwartą literką osądzanie/obserwacja (J/P)? To jest własnie modyfikacja do teorii Junga, która została dodana przez autorki MBTI Myers-Briggs. Szczerze, jestem troche sceptycznie do niej nastawiony. Oznacza ona, że niektóre funkcje poznawcze Junga wskazują na to, czy ktoś działa w sposób zorganizowany, czy spontaniczny. Niektórym funkcjom przypisuje się J (osądzanie) czyli ten zorganizowany sposób działania, a niektórym P (obserwacja), czyli bardziej chaotyczny i spontaniczny sposób. Jeśli pierwsza dominująca funkcja poznawcza w zestawie funkcji jest określona jako osądzająca (J), to w typie MBTI będzie na końcu “J” i schematycznie tak samo z "P". Na przykład INFP, którego zestawem funkcji jest (Fi, Ne) na końcu ma literkę P, ponieważ introwertyczne czucie (Fi) przypada według myers-briggs do funkcji spontanicznych.
Nie da się za bardzo samodzielnie okreslić które funkcje należą do których, więc pod spodem jest lista.
Funkcje zorganizowane, osądzające (J):
Te, Fe, Ni, Si
Funkcje spontaniczne, obserwujące (P):
Ti, Fi, Ne, Se
Jak znaleźć swój typ osobowości?
Ten artykuł jest tak długi z rozszerzeniem na teorię Junga w sumie głównie po to, żeby móc znaleźć swój w miarę trafny typ. Powtórzyłem to już dwa razy, ale potwórze jeszcze raz, żeby nie brać swoich typów zupełnie na poważnie, a raczej jako coś rozrywkowego, albo jako lekką sugestię w rozumieniu niektórych aspektów swojego życia. Jest to koniec końców jedynie pseudonauka i przy nieodpowiednim nastawieniu może ona wyrządzić więcej krzywdy niż pożytku. Bądźcie więc dla siebie mili i pozwalajcie sobie na wolną eksploracje swojej osoby bez surowego kategoryzowania siebie.
Według mnie najlepiej jest poczytać o funkcjach poznawczych i wyczuć, które najbardziej cię opisują, ale do tego trzeba zrobić trochę myślenia, bo np. jeśli dwie funkcje które najbardziej cię opisują to Ne i Ni, to nie będzie z tego żadnego typu, bo obie są intuicyjne. Jest parę testów na internecie. Polecam szukać testów na funkcje Junga. Niektóre testy maja też wylicznik jakie typy MBTI najbardziej pasują do tych wyników. I, cóż, teraz jak to piszę czuję, że z uprzejmości bardzo próbuję omijać słonia w salonie, ale chyba jednak to zaadresuję. Najbardziej popularną stroną o MBTI jest 16personalities. Tak bardzo, jak naprawdę uwielbiam ich postacie, tak sam test jaki tam oferują jest mało trafny. Skupia się bardziej na stereotypach niż na teorii Junga. Rozumiem, że to z tego powodu, żeby zrobić temat jak najprostszym do zrozumienia dla wszystkich, ale prawda jest taka, że jeśli jest się ciekawym i MBTI i swojego typu, to najlepiej jest zrozumieć istotę tematu, czyli własnie funkcje poznawcze, które jak mi się zdaje nie są na stronie nawet przytoczone.
16 typów z ich zestawami funkcji
Każdy typ ma 4 funkcje, ale tutaj wypiszę tylko dwie pierwsze, bo są najważniejsze.
ISTJ (Si, Te)
ESTJ (Te, Si)
ISFJ (Si, Fe)
ESFJ (Fe, Si)
ISTP (Ti, Se)
ESTP (Se, Ti)
ISFP (Fi, Se)
ESFP (Se, Fi)
INTJ (Ni, Te)
ENTJ (Te, Ni)
INTP (Ti, Ne)
ENTP (Ne, Ti)
INFJ (Ni, Fe)
ENFJ (Fe, Ni)
INFP (Fi, Ne)
ENFP (Ne, Fi)
Bibliografia
(większość informacji była z pamięci, przez roczny research źródeł, których pochodzenia nie jestem w stanie już przytoczyć, ale do tego konkretnego artykułu informacje potwierdzałem poniższymi źródłami. Zresztą to żadna akademicka praca, a zwykły wpis na osobistej stronie)
Jung, C. (1921). Psychological types. Routledge.
Ramachandran, V., Loya, A., Shah, K. P., Goyal, S., Hansoti, E. A., & Caruso, A. C. (2020). Myers-Briggs type indicator in medical education: A narrative review and analysis. Health Professions Education, 6(1). https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S245230111830124X
Wikipedia Contributors. Myers–Briggs Type Indicator. Wikipedia; Wikimedia Foundation. https://en.wikipedia.org/wiki/Myers%E2%80%93Briggs_Type_Indicator
Understanding the 8 Jungian Cognitive Processes (8 Functions). Cognitiveprocesses.com. https://cognitiveprocesses.com